Circulaire verlichting
02:10
08-04-2019

Circulair vs lineair

De klimaatmarsen, Sign for my Future, … de interesse in het klimaat, de natuur en vooral de bescherming ervan groeit. Het besef groeit eveneens dat we vandaag moeten handelen, want dat het morgen wel eens te laat kan zijn. Het idee van circulaire economie krijgt daardoor meer aandacht, al is circulariteit zeker geen nieuw gegeven.

Wikipedia omschrijft circulaire economie als een economisch en industrieel systeem waarin geen eindige grondstofvoorraden worden uitgeput en waarin reststoffen volledig opnieuw worden ingezet in het systeem. Zoals hier omschreven is het voorlopig onhaalbaar, het betekent immers dat niets verloren gaat en dat is vandaag nog utopisch te noemen. Wat wel vaststaat, is dat we naar die ideale situatie toe moeten werken. De grondstoffenvoorraad is niet eindeloos en in een lineaire economie, vandaag de gangbare vorm, gaan de grondstoffen ‘verloren’ en komen ze als onbruikbaar afval in het milieu terecht. Een duurzaam materialenbeheer is dus essentieel.

Niets nieuws onder de zon

circulaire economie

De term circulaire economie is nieuw, het concept zeker niet.

 

Duurzaam materialenbeheer is geen nieuw fenomeen. Wel integendeel: het is doorheen de geschiedenis een belangrijk iets geweest. Dat bevestigt ook Professor Karel Van Acker, hoogleraar aan KU Leuven. Hij geeft les aan de Faculteit Ingenieurswetenschappen, meer bepaald op de afdeling Duurzaam Materialenbeheer. Prof. Van Acker: “Duurzaam materialenbeheer is er inderdaad al heel lang. Circulariteit en circulaire economie zijn relatief nieuwe benamingen hiervoor. Circulaire economie is zeker een interessant iets, heel veel domeinen zijn hierbij betrokken. Het gaat niet uitsluitend over de bouwsector of de verlichtingssector, overal kan circulariteit zijn intrede doen. Bij KU Leuven hebben we hier zeker aandacht voor. Circulaire economie werd nog geen vak op zich, wel een onderzoekdomein.”

Verandering moet er zijn

“De manier waarop we vandaag met materialen en grondstoffen omspringen, is niet duurzaam”, benadrukt Prof. Van Acker. “Daar moet verandering in komen. Anders geraken grondstoffen stilaan uitgeput, zal de beschikbaarheid ervan uiteraard dalen wat dan weer de prijs doet stijgen. We onderzoeken bij de KU Leuven in het onderzoekdomein hoe we comfortabel kunnen blijven leven, maar dan met minder verbruik van materialen. Het kan zeker, daar zijn we van overtuigd. Niemand wil inleveren als het gaat om mobiliteit, bereikbaarheid, comfort,… We denken na over nieuwe strategieën en concepten. In de verlichtingssector zien we bijvoorbeeld de opmars van het ‘leasen van licht’. Een heel goed concept, dat verdere uitwerking nodig heeft, maar zeker potentieel heeft. We zijn er ons van bewust dat bij heel veel mensen een gedrags- en mentaliteitswijziging nodig is om echt tot resultaten te komen.”

Voorzichtig positief

Met Sign for my Future kwam recent een grootschalig initiatief omtrent ‘de toekomst’ naar voren. Heel veel mensen, van bedrijfsleiders tot de man in de straat, ondersteunen dit initiatief dat een krachtig signaal aan de politiek wil geven. “Doe er iets aan”, klinkt het. “We liggen letterlijk en figuurlijk wakker van onze toekomst, wat deze zal brengen en hoe ze eruit zal zien.” De initiatiefnemers willen een breed draagvlak creëren en verwachten concrete plannen tijdens de volgende regeringsperiode. “Innovatie is nodig”, weet Prof. Van Acker. “Vernieuwende ideeën zijn nodig en we moeten daarbij durven buiten de lijntjes denken. Iedereen heeft een verantwoordelijkheid. Wanneer iedereen los van elkaar een initiatief neemt of een ontwikkeling doet, zijn het – hoe goedbedoeld ze ook zijn – druppels op een hete plaat. Recyclage alleen is bijvoorbeeld niet voldoende. De vraag naar materialen stijgt enorm. We moeten producten ten eerste zo lang mogelijk in roulatie houden en daarna alle componenten zo veel mogelijk gaan hergebruiken of recycleren. We moeten met zijn allen samenwerken en pas dan kunnen we de cirkel echt rond maken.”


Wie is Professor Karel Van Acker?

* hoogleraar aan de Faculteit Ingenieurswetenschappen, afdeling Duurzaam Materialenbeheer en aan de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen aan de KU Leuven

*voorzitter van het steunpunt ‘duurzaam materialenbeheer in een circulaire economie’ voor de Vlaamse overheid

*auteur van ‘Wat met recyclage’, verkrijgbaar bij Uitgeverij Lannoo

Tekst: Tom Rampelbergh

Lumenpro partners

EuroluceFlos