Tagarchief: Designicoon

Designicoon met vleermuis-looks

foto-1-martinelli-luce-kopieren
Lees het gehele artikel

Een armatuur gemaakt voor een winkel in Parijs die uitgroeit tot één van de bekendste armaturen ter wereld. Dat is het boeiende levensverhaal van Pipistrello, een ontwerp uit 1965 van de Italiaanse architecte en ontwerpster Gae Aulenti.

Pipistrello werd oorspronkelijk ontworpen voor de Olivetti-winkel in Parijs.

 

Pipistrello is een designmijlpaal, zowel in Italië als internationaal. Ook de curatoren van de grote tentoonstelling ‘Storie. La storia e le storie del design italiano raccontate attraverso 180 pezzi iconici del Novecento’ in Milaan waren hiervan overtuigd en ze namen Pipistrello op als één van de getoonde items. De introductie van de exhibitie wond er geen doekjes om: ‘de geselecteerde iconen werden geïdentificeerd als de meest representatieve wat betreft Italiaans design omwille van hun technische en vormelijke innovatieve kwaliteiten, hun esthetiek, het experimentele dat ze belichamen, hun herkenbaarheid en hun succes bij het publiek’.   

Gae Aulenti bij haar meest bekende ontwerp.

 

Vleermuis

Gae Aulenti is een gerenommeerde architecte die onder meer de leiding had over de verbouwing van het voormalige Parijse treinstation Gare d’Orsay tot het gekende Musée d’Orsay. Naast haar activiteiten als architecte ging ze op regelmatige basis aan de slag als ontwerpster. De tafelarmatuur Pipistrello is één van haar gekende ontwerpen, getekend speciaal voor de Olivetti-winkel in Parijs. Wie naar de armatuur kijkt, kan niet om de opvallende lampenkap heen. Het designfeature heeft veel weg van de vleugels van een vleermuis en dat verklaart ook meteen de naam van de armatuur. Pipistrello betekent immers vleermuis in het Italiaans. Het ontwerp gaat echter verder dan uitsluitend design. Aulenti zorgde eveneens voor een telescopisch mechanisme waarmee de hoogte van de voet naar wens kan worden aangepast. De Italiaanse fabrikant Martinelli Luce produceerde de armaturen. Oorspronkelijk bestond Pipistrello in twee uitvoeringen, eentje met een witte en eentje met een donkerbruine, bijna zwarte voet. Vandaag zijn meerdere afwerkingen beschikbaar zodat we beslist van een iconische familie kunnen spreken. Martinelli Luce creëerde eveneens een moderne versie met led en zorgde voor een klein broertje, de Mini Pipistrello. Van deze, letterlijk kleinere, versie bestaat een draadloos en dus draagbaar model dat, eens volledig opgeladen, een autonomie van zes branduren heeft. 

Veelzijdig designicoon

foto-2-artemide-kopieren
Lees het gehele artikel

Tolomeo moet overal naartoe gaan, overal blijven en overal werken. Een ‘simpel’ motto dat meer dan dertig jaar geleden al centraal stond. Ontwerpers Michele De Lucchi en Giancarlo Fassina slaagden in hun missie. Meer zelfs: Tolomeo zal nooit oud worden.

Tolomeo werd ontworpen voor de Italiaanse fabrikant Artemide, opgericht in 1960 door Ernesto Gismondi en Sergio Mazza. Spreken we over Italiaans design in die tijd, dan spreken we over elegantie en functionaliteit in combinatie met een tijloos karakter van de designs. Kijken we in de uitgebreide collectie van Artemide, dan vinden we meteen een aantal designklassiekers. Denk maar aan de legendarische armaturen Tizio (Richard Sapper), Mercury (Ross Lovegrove) en dus ook Tolomeo.

Nieuwe lichtbronnen betekenden steeds een (kleine) aanpassing aan de ‘lampenkap’.

 

Ontwerpen is uitvinden

De Lucchi: “Eigenlijk kan je bij Tolomeo zeggen dat ze is uitgevonden in plaats van ontworpen. Het mechanisme bestond nog helemaal niet. Ik wilde een armatuur maken die zowel met halogeen- als gloeilampen kon werken. Daarvoor is een draad nodig en ik wilde dat die niet zichtbaar was. De oplossing: een tube die de draad verstopt. Bovendien kon ik de veren ook in de tube verstoppen, dus ging ik op zoek naar een mechanisme dat klein genoeg was om er in te passen.” De Lucchi maakte een eerste prototype volledig uit aluminium. Dat werkte helaas niet zo vlot en maakte bovendien te veel lawaai. Door de aluminium katrollen te vervangen door katrollen van nylon werkten De Lucchi en Fassina het probleem van het geluid weg. De beweging van de arm verliep ook vlotter en zachter. Tolomeo was geboren.

De originele Tolomeo in het gezelschap van drie kleine broertjes: Mini, Midi en Micro.

 

Veelzijdig

Tolomeo werd voor het eerst getoond tijdens Salone del Mobile in Milaan. Een instant succes. Het feit dat elk onderdeel afzonderlijk in een armatuur omgetoverd kan worden, is één van de sterke punten van het ontwerp. Bovendien zorgden De Lucchi en verlichtingsfabrikant Artemide voor heel wat uitbreidingen en bijkomende afwerkingen waardoor nu sprake is van een heuse Tolomeo-familie. “Uiteraard ontwikkelden we een versie op led”, stelt De Lucchi. “We pasten de ‘lampenkap’ aan zodat de lichtbron perfect geïntegreerd zit. Een bewegingssensor helpt om de armatuur aan en uit te schakelen én zorgt bovendien voor een bijkomende energiebesparing en een langere levensduur van de leds.” Een Tunable White-versie en een Tolomeo Outdoor vervolledigen de reeks. De vele (design)awards en de vaststelling dat Artemide een volledige productiefaciliteit wijdt aan alleen Tolomeo onderstrepen het succes van deze klassieker.